على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2458
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
غراد ( qar d ) ا . ع . قسمى از سماروغ و غارچ . غراد ( qer d ) ع . ج . غرد ( qerd ) و ج . غرد ( qard ) . و ج . غرد ( qarad ) . غرادة ( qar dat ) ا . ع . قسمى از سماروغ و غارچ . غرار ( qer r ) ا . ع . دم تيز شمشير . و نوك تيز تير و نيزه . و اندك از خواب و جز آن . و قالبى كه در آن پيكان تير را قالب گيرند . و روش . يق : رميت ثلاثة اسهم على غرار واحد : سه تير بر يك روش انداختم . و شتاب . يق : اتاه على غرار : آمد او بشتاب و عجله . و مقدار . يق : هذا اليوم غرار شهر : امروز بدرازى يك ماه است . و لبث فلان غرار شهر : فلان مقدار يك ماه مكث كرد . و ولدت فلانة ثلاثة بنين على غرار : سه شكم پشت سر هم و بر يك نسق زائيد فلان زن . و بنى القوم بيوتهم على غرار واحد : آن قوم خانهها را بر يك طريق بنا كردند . و غرار الصلاة : كمى در ركوع و در سجود و در طهارت . الحديث : لا غرار فى الصلاة . و غرار التسليم : سلام عليكم گفتن و يا بعليك جواب دادن و بس . ج : اغرة . غرار ( qer r ) م . ع . غارت السوق مغارة و غرارا : كاسد گرديد بازار . و غارت الناقة : كم شد شير آن ماده شتر . و نيز ترسيد آن ماده شتر و بر طرف شد شير آن . المثل : سبق درته غراره . و غار القمرى انثاه : خورش داد آن قمرى مادهء خود را . و نيز غرار : كم گشتن هر چيزى . و غر الراعى غرا و غرارا ( از باب نصر ) : چرانيد ساربان شتران خود را . و غر الطائر فرخه : خورش داد مرغ چوزهء خود را . و غر الماء : فرو شد آب به زمين . و غرت الدابة : خورد آن ستور گياه غر غررا . و غر الرجل : خورد آن مرد قرقاول را . غرارة ( qar rat ) ا . ع . كارنا آزمودگى و بىتجربگى . و حداثت سن . يق : كان ذلك فى غرارتى : اى فى حداثتى . غرارة ( qar rat ) م . ع . غر الرجل غرارة ( از باب ضرب ) : ناآزموده و جاهل گرديد آن مرد در كارها و غافل ماند از آنها . و غر فلان غرا و غرارة ( از باب نصر و يا از باب سمع ) : ناآزموده كار گرديد آن مرد . و غروجهه غررا و غرة و غرارة ( از باب سمع ) : غرهدار گرديد روى آن و سپيد گشت . و غر الشاب : ناآزموده كار گرديد آن جوان . و غر فلان : مفتون شد فلان و ميل كرد پس از آزمايش . غرارة ( qer rat ) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - جوال . ج : غرائر . غراره ( qar re ) ا . پ . مضمضه و گردش آب در درهن جهة پاك كردن آن . غراره ( qer re ) ا . پ . نوعى از سلاح كه در روز جنگ پوشند . و جوالى كه مانند دام از ريسمان بافته باشند و كاه و يونجه و مانند آن در وى كنند . غراز ( qar z ) ا . ع . زمين سخت و درشت . غراز ( qer z ) م . ع . غرزت الناقة غرزا و غرازا ( از باب نصر ) : كم شير گرديد آن ماده شتر . مر . غرز . غراز ( qor z ) ص . ع . - مأخوذ از گراز فارسى - با شكوه و بلند مرتبه . و شجاع و با جرئت . و متكبر و بد اخم . غرازى ( qor zi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شكوه . و تكبر . و جرئت و شجاعت . غراس ( qar s ) ا . پ . غم و اندوه و ملالت . غراس ( qar s ) ا . ع . آنچه خارج شود از شكم خورندهء داروى مسهل . غراس ( qer s ) و ( qar s ) ا . ع . وقت نهال نشاندن . يق : هذا زمن الغراس : هنگام نهال نشاندن است . و كذلك : زمن الغراس . غراس ( qer s ) ا . ع . نهال نشانده . و خرما بن ريزه . و ج . غرس . غراس ( qarr s ) ص . ع . كشت كار و غرس كننده . و دانا . غراش ( qar c ) ا . پ . خراش . و زخمى كه از خراشيدگى بهم رسد . و قهر و غضب و خشم . و اندوه و غم . غراشيدن ( qar cidan ) ف م . پ . خراشيدن . و خشم گرفتن . و ستيزيدن قهر كردن و غضب نمودن . غراشيده ( qar cide ) ص . پ . خراشيده . و قهر آلود و خشمناك . غراضة ( qar zat ) م . ع . غرض غرضا و غراضة . مر . غرض . غراضيف ( qar zif ) ع . ج . غرضوف . غراف ( qer f ) ا . ع . نام پيمانهاى بزرگ . و ج . غرفة . غراف ( qarr f ) ص . ع . نهر بسيار آب . و اسب فراخ گام گشاده رو . غراف ( qarr f ) ا . ع . نام نهرى ميان واسط و بصره . غرافة ( qor fat ) ا . ع . يك مشت آب . غرام ( qar m ) ا . ع . شيفتگى . و آزمندى . و بدى پيوسته و دائم . و هلاك . و عذاب . قوله تعالى : إِنَّ عَذابَها كانَ غَراماً اى هلاكا و لزاما لهم . غرامة ( qar mat ) ا . ع . وام . و تاوان . و آنچه ادايش لازم باشد . غرامة ( qar mat ) م . ع . غرم غرما و غرامة و مغرما . مر . غرم .